10:13 29.10.2020 45

Türkiyə Cümhuriyyəti 97 yaşında!

Bu gün Türkiyədı cümhuriyyət günü qeyd edilir. Qardaş ölkədnin cumhuriyyət elan olunmasından 97 il ötür.
“Haber Global”ın məlumatına görə, Mustafa Kamal Atatürk qurtuluş müharibəsi bitdikdən sonra yeni modern və demokratikTürkiyə dövlətinin təməlini qoydu.

Ankara Türkiyə hökumətinin mərkəzi olandan sonra yeni dövlət başçısı seçilməli idi. O günə qədər bu vəzifəni Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) sədri Mustafa Kamal Paşa icra edirdi.

Bəzi xarici ölkələr də “Lozanna” razılaşmasının təsdiqlənməsi üçün Türkiyədəki yeni dövlət rejiminin daha açıq şəkildə təyin olunmasını istəyirdilər.

Bu zaman Deputatlar Şurasının istefası və Məclisin etibarını qazanacaq bir kabinet siyahısının qurulmaması bu problemin təcili həllini tələb edirdi.

25 oktyabr 1923-cü ildə hökumətin istefası ilə bir böhran başlayıb. Bu hadisə Atatürkə respublika elan etmək üçün gözlədiyi fürsəti verib. 28 oktyabr 1923-cü il axşama qədər hökumət qurulmadıqdan sonra Mustafa Kamal Paşa Çankaya Köşkündəki dostlarına “Sabah cümhuriyyəti elan edəcəyik” deyərək fikrini açıqlayıb.

O gecə Atatürk və İsmet İnönü, 1921-ci il konstitusiyasının bəzi maddələrini dəyişdirən qanun layihəsini hazırlayıblar.

1923-cü il 29 oktyabr, bazar ertəsi günü, saat 18:00-da İsmət İnönünün başçılığı ilə Məclis toplanıb. Konstitusiya Komissiyası tərəfindən təqdim edilən və konstitusiya dəyişikliyini ehtiva edən təklif dərhal müzakirə üçün gündəmə gətirilib.

Rəyə təqdim olunan layihədə aşağıdakı müddəalar yer alır:

Suverenlik qeyd-şərtsiz millətə aiddir. Milli işlərin həqiqi idarə olunması insanlardan asılıdır. Türkiyə dövləti cümhuriyyətdir.

Türkiyənin dövlət dini İslam, rəsmi dili Türk dilidir.

Türkiyə hökuməti Böyük Millət Məclisi tərəfindən idarə olunur.

Türkiyə Cümhuriyyətinin başçısı Türkiyə dövlətinin başçısıdır. O, lazım bildiyi zaman Böyük Millət Məclisinə və Nazirlər Şurasına rəhbərlik edir.

Qanun layihəsi 20:30-da iclasda iştirak edən 158 üzvün hamısının səsi ilə təsdiqlənib. Cümhuriyyətin elanı alqışlarla və “Yaşasın Cümhuriyyət” sədaları ilə qarşılanıb.

Cümhuriyyət elan edildikdən sonra prezident seçkiləri keçirilib. Gizli səsvermədə 158 millət vəkilinin hamısının səsini alan Qazi Mustafa Kamal Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən yeni Türk dövlətinin ilk prezidenti seçilib.

Mustafa Kamal Paşanın TBMM-ə müraciəti, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin qeydlərinə belə daxil edilib:

“Cənablar, əsrlər boyu Şərqdə haqsızlığa və zülmə məruz qalan millətimiz, türk millətinin əslində sahib olduqları yüksək qabiliyyətlərindən məhrum olduğu düşünülürdü.

Son illərdə xalqımızın faktiki istedadı, anlayışı özləri haqqında pis düşünən insanların nə qədər həqiqəti görməkdən uzaq olduqlarını çox yaxşı sübut etdi.

Millətimiz mövcud keyfiyyətlərini və dəyərlərini sivilizasiya dünyasına göstərə biləcək. Türkiyə Cümhuriyyəti dünyanın bəyan etdiyi əsərlər arasında tutduğu yerə layiq olduğunu sübut edəcək… Həmişə millətin sevgisinə və etibarına söykənərək birlikdə irəliləyəcəyik. Türkiyə Cümhuriyyəti xoşbəxt, uğurlu olacaq və qalib gələcək”.
Xeberci.info
Oxşar xəbərlər

XƏBƏR LENTİ

13:27

Azərbaycan nefti bahalaşır

13:22

Makron: Zorakılıq edən polislərimiz bizi biabır edir

13:12

İcra başçısı: "Tərtərə 16 277 raket, top, minaatan mərmisi, 21 ədəd “Smerç” raketi atılıb”

13:08

DİN: Gəncəyə polis rəisi təyin edilməsi xəbəri həqiqəti əks etdirmir

13:03

“Biz geri dönəcəyik...” - Laçının Zabux kəndindəki silahlı erməni qadın - VİDEO

12:56

Hikmət Hacıyev: "Dağıdılmış ruhlar şəhəri Ağdam urbisidin nümunəsidir"

12:52

Kəlbəcər şəhərində Azərbaycan bayrağı qaldırıldı - VİDEO

12:46

Paşinyana 2 gün vaxt verildi

12:42

İstisu qəsəbəsindən görüntülər

12:37

Biləsuvarda şəhid dəfn edildi - FOTO

12:31

Abşeronda məktəbin keçmiş gözətçisi direktor müavinini döyüb - VİDEO

12:26

Azərbaycanda bir həftəlik çölə çıxma qadağası tətbiq edilə bilər - Açıqlama

12:22

Maradonanın ölümünün dəqiq səbəbi açıqlandı

12:17

“Lotu Quli” kəsilmiş qulağa görə qətlə yetirilib? - FOTO

12:10

Prezidentin köməkçisi: "Tonayan cinayət əməllərinə görə cavab verməlidir"

11:58

Ermənistan prezidenti Rusiyaya gedib

11:53

İgid qazimiz keçdiyi döyüş yolundan danışdır - VİDEO

19:00

Sabahın havası: yağış, qar

18:19

Bakı sakinlərinə XƏBƏRDARLIQ: Bu tarixlərdə küçəyə çıxmayın

13:38

Əfsanəvi komandirin zabit qızları illər sonra atalarının Ağdamdakı məzarını ziyarət etdilər - VİDEO

13:25

Türkiyədə zəlzələ: İnsanlar küçələrə axışdı - VİDEO

13:06

Erməni generaldan etiraflar: “PUA görəndə məni atıb qaçdılar”

13:02

Səfərbərliklə orduya çağırılan şəxslər nə vaxt evlərinə qayıdacaq? - AÇIQLAMA

12:57

Şuşada əsgərlərimizin düşmənlə üzbəüz döyüşü - YENİ VİDEO

12:17

Rüstəm Zaidoğlu: Ağsunun icra başçısı vəfat etməyib

11:17

Dağlıq Qarabağda 150-yə yaxın partlayıcı zərərsizləşdirildi - VİDEO

11:10

Şuşa döyüşlərində dastana dönən qardaşlar: “Yaralı halda onu çiynimdə daşıdım, heç nə hiss etmirdim” - VİDEO

11:04

Azərbaycanda sərt qadağalar geri qayıdır - Yoluxma sürətlə artır və...

10:52

Tələbə bu görüntüyə görə universitetdən qovuldu - VİDEO

10:47

Zeynalabdin Tağıyevin Fransada yaşayan nəticəsi Qarabağa gələcək

10:25

Ermənilərin başına külli miqdarda PUL QOYDUĞU qəhrəman- FOTO

10:19

Deputat: Ağsunun icra başçısı vəfat etməyib - FOTO

09:51

Erməni işğalından azad edilən İstisu - VİDEO

09:44

Zabitimizdən ermənilərə: Rədd olun, bura bizim ərazidir! — VİDEO